Akvaryum Hobisine Başlamak İsteyenler İçin Kısa Rehber

Merhaba,

Bu hobiye başlamak isteyenler için petshoplar maalesef asla yeterli bilgi vermiyor, eksik yanlış kurulum ile insanları çok kısa sürede soğutuyorlar. Bu makalede hobiye küçük bir başlangıç için olması gerekenleri aktarmaya çalışacağım.

Öncelikle bütçe ve alanı netleştirmek lazım. Çok kaçmadan ufak bir başlangıç için 50x20x30h boyutunda veya benim önerim 40x40x40h boyutunda bir akvaryum almamız gerekiyor. Küçük boyutlarda ben küp akvaryum tercih ediyorum çünkü daha derin daha hoş bir görüntü oluyor. Örneğimize 40x40x40h üzerinden devam edeceğim.

Akvaryumu bir camcıdan yaptırmanız daha uyguna gelecektir. Bütçe sorununuz yoksa ithal akvaryumlar tercih edebilir veya bilindik akvaryum üreticilerinden yaptırabilirsiniz. Ben yıllardır İzmir Bornovadaki Birol abiye yaptırıyorum akvaryumlarımı. Çünkü camları fabrikasyon rodajlı oluyor ve mobilyaları çamsan mdf kullanılıyor işçiliği de gayet güzel. Şimdi gelelim boş akvaryumumuzun masrafına; 40x40x40 için 6mm cam yeterlidir ama ben her zaman bir fazlasını tercih ediyorum 8mm de yaptırabilirsiniz. Ultra Clear camlar tercih edebilirsiniz normal camlara oranla biraz daha temiz bir görüntü sunar. 40x40x40 8mm 3 cam ultra clear için ortalama 4-5 bin tl fiyat çıkacaktır. Arka cam ve alt camda ultra clear kullanmamıza gerek yok çünkü arka cama folyo koyacağız altta da zaten kum olacak. Mobilyası isterseniz ortalama 3-4 bin de mobilya fiyatı çıkacaktır ortalarsak 8 bin TL'ye akvaryum ve mobilyamızı temin edebiliriz. Tabi fiyat yüksek gelirse çok daha uyguna alternatifleri tercih edebilirsiniz biz biraz lüksüne kaçmış olduk. En az 50 litrelik bir akvaryum ile başlamanızı öneririm bütçenize göre farklı akvaryum da temin edebilirsiniz 50 litreden az olmaması koşulu ile.

Şimdi akvaryumu aldık sıra ne besleyeceğimize karar vermekte. Başlangıç için bakımı kolay bir tür seçmeliyiz ayrıca üretim işi ile uğraşıp uğraşmamak size kalmış bir durum onu da değerlendirip seçim yapacağız. Her kayıp yavrunun beni üzdüğü için ve üretim ile ilgilenecek zamanım olmadığı için ben genelde canlı doğuran tercih etmiyorum. Buna göre plana devam edersek 40x40x40 akvaryumumuzda 64 litre hacmi var ama dekor ve üstteki boşluğu vs düşersek 55 litreden hesaplayalım. Size önerim tetra türleri olacaktır, beğendiğiniz küçük tür tetralardan 8-10 tane alabilirsiniz ve yanına lepistes, moli, plati gibi türlerden 3-4 tane ekleyebilirsiniz ama bu lepistes, moli, plati gibi türler canlı doğuran balıklardır. Yavrularla uğraşmak zor olabilir ayrıca vatoz ve çöpçü balığı da ekleyebilirsiniz.

Balıklarımızı seçtik sıra geldi balıkları almadan önce akvaryum dekarasyonu ile akvaryumu faal hale getirmeye. Seçtiğimiz balık türleri nispeten yumuşak su, kökler, ve bitkiler ile uyumludur. Kumumuzu seçelim; başlangıç için az masraflı yüksek bakteri kolonizasyonuna uygun bitki için ideal kum olan ince taneli lav kırığı önereceğim. Alırken dikkat etmeniz gereken şey ince taneli olmasıdır, genelde lav kırığı büyük parçalı satılır bu bizim işimize yaramaz, görüntü olarak iri kaba görünür ve bitki ekimi zor olur. İnce taneli lav kırığımızı (0,5mm) alıyoruz. 5-8kg arası bize yetecektir, önce bi sudan geçirip tozusunu toprağını hafifçe temizliyoruz bu işlemi çok zorlamayınız çünkü lav kırığı siz zorladıkça parçalanaktır. Sonra akvaryumumuzun zeminine yetleştiriyoruz.

Şimdi filtre ve ısıtıcı seçimine geçiyoruz; Isıtıcıyı bütçemize göre bir marka tercih edebiliriz sadece watt olarak 50 veya 75 W olması yeterlidir. Bütçe sorun değil diyorsanız JBL, Eheim veya Oase gibi markalar tercih edilebilir. Filtre seçimine gelince yine bütçeye göre seçim yapacağız ama benim önerim ufak bir dış filtre olacaktır, en stabil su değerlerini bu sayede yakalayabiliriz. Dophin CF-300, Boyu EF-05 veya Sunsun 602B gibi filtreler tercih edebilirsiniz, Sunsun 602b biraz fazla gelebilir debisini düşürerek kullanabilirsiniz ayrıca Sobo SF-350F gibi şelale filtre de tercih edebilirsiniz. Filtremizi de altıktan sonra filtremizi kontrol ediyoruz eğer içinde sünger harici bir filtrasyon malzemesi yok ise içerisine akvaryum zemini için aldığınız lav kırığından bir miktarını filtre bezi içerisine koyarak filtemizin içine koyabilirsiniz veya Seachem Matrix gibi bakteri tutacak az bir miktar filtre malzemesi ilave edebilirsiniz.

Şimdi akvaryumumuza su basmaya hazırız; akvaryumda canlı ve bitkimiz olmadığı için direkt çeşme suyu ile akvaryumu doldurabiliriz. Suyumuzu doldurduktan sonra canlılarımıza uygun olan ısı olarak ısıtıcımızı da 25 dereceye ayarlıyoruz ve dış filtremizi çalıştırıyoruz. Bu sırada dilerseniz bakteri kültürü ürünü ekleyebilirsiniz ama ben genelde kullanmıyorum onun yerine ertesi gün akvaryuma eser miktarya yem atarak su değerlerinin oturması için sadece bekliyorum. 

1 Hafta akvaryumumuzu boş bir şekilde çalıştırıp bekliyoruz, sonrasında bitki kullanmak isterseniz bitki ekimi yapabiliriz. Bitki seçiminde low-tech olarak geçen Co2 ve yüksek ışık istemeyen bitkilerden tercih etmeniz gerekiyor. Anubias benim en sevdiğim low-tech bitki türüdür, bakımı çok kolay ve gösterişli bir bitkidir. Onun haricinde Limon, Zeytin, Gül, Elodea ve saz bitkisi gibi bitkiler de zevkinize göre ekleyebilirsiniz. Anubias hariç diğer bitkiler için günde ortala 6 saat bir aydınlatma kullanmanız gerekir. Bu akvaryumumuz için 15w bir ışık işimizi görecektir, fiyatları 800-3000TL arası değişir kendinize uygun olanı seçebilirsiniz. 

Bitkilerimizi ekledikten sonra 1 hafta daha bekliyoruz ve sonra akvaryumumuzun suyunun yarısını boşaltıp yerine dinlendirilmiş yeni su ekliyoruz, ilk kurulumun bu 2. haftasındaki su değişimi önemlidir. Koku oluşumunu giderir ve bakteri popülasyonuna etkilidir ancak mutlaka kloru uçmuş yani dinlendirilmiş su eklenmelidir.

Suyumuzu da değiştirdik geldik 3. haftanın sonuna, artık canlılarımızı ekleyebiliriz. Aldığımız canlıları önce bir kaba koyuyoruz sonra üzerine akvaryumumuzdaki sudan az miktarlarda ilave ederek 15-20dk kadar akvaryum suyumuza adapte ediyoruz. Bir hortum aracıyla damlama şeklinde olabilir veya bir bardak ile az az ilave ederek ısısına ve su değerlerine canlılarımızı alıştırıyoruz. Sonrasında kepçe ile balıklarımızı akvaryumumuza dahil edebiliriz.

Dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır;

• Direkt güneş gören yerlere akvaryum koymayınız, çok fazla yosun oluşumu olur. Balıklar için zararı değildir ancak kötü görüntüye ve yosun kokusuna neden olur.
• Filtre temizliğini 6 ay veya senede bir yapabilirsiniz, filtre içindeki sünger ve malzemeleri akvaryumdan aldığımız suyu bir kovaya koyarak o kovanın içinde temizlemeniz lazım. Bu sayede bakteri kolonisini öldürmezsiniz, sıkarak ve çalkalayarak temizlik işlemini tamamlayabilirisiniz. Berrak bir su olana kadar temizlemenize gerek yok hafifçe sıkıp çalkalamak yeterli olacaktır.
• Seçtiğimiz akvaryum ve canlılar için çok sık su değişimine ihtiyacımız yok fazla biyolojik atık üreten canlılar değiller ve filtremiz de iyi. Bu yüzden ayda bir %40 su değişimi fazlası ile yeterli olacaktır ancak su değişiminde yine dinlendirilmiş su kullanmak zorunludur yine bu suyun fazla soğuk veya sıcak olmamasına özen gösterin, balıklar şoka girebilir.
• Isıtıcı ve filtre hiç kapanmamalıdır. Isıtıcı da zaten tesmostat mevcut kendi gerektiğinde çalışıyor, dış filtre ise 7/24 çalışmalıdır. Zaten dış filtremiz maksimum 10w olacağı için pek bir elektrik tüketimi yapmaz.
• Balıklarımız için mutlaka bilindik markalardan ve türüne uygun 2-3 çeşit yem kullanmanız sağlıklı olacaktır. Marka olarak Sera, Tropical, Jbl veya Tetra markalarını tercih edebilirsiniz. Aşağıda size 3 çeşit yem ve kullanım sıklıklarını yazıyorum;

🥇 Sera Vipagran Nature

• Günlük beslenmenin temelini oluştursun.

🌿 Sera Spirulina Tabs / Spirulina yem — bitkisel ağırlıklı

• Özellikle plati, lepistes ve molilerin bitkisel beslenmesini destekler.
• Haftada 2-3 öğün kullan.

🦐 Sera FD Artemia Shrimps — protein takviyesi

• Özellikle neon tetralar için güzel.
• Haftada 1-2 öğün kullan; canlı doğuranlar da yer.

Balıkların 3-4 dakika içinde bitirebileceği kadar yemleme yapınız, fazla yemleme yapmayınız yoksa su değerleriniz bozulabilir ve balıklarınızda sindirim sorunları oluşabilir.

💰 Ortalama Başlangıç Maliyeti

• 🐠 40×40×40 cm 8 mm, 3 taraf Ultra Clear akvaryum: 4.000 – 5.000 TL
• 🪵 Akvaryum mobilyası: 3.000 – 4.000 TL
• 🪨 5–8 kg ince lav kırığı: 300 – 600 TL
• 🌡️ 50–75 W ısıtıcı: 500 – 1.000 TL
• 💧 Dış filtre (Dophin CF-300 vb.): 2.250 – 3.000 TL
• 🔬 Filtre malzemesi / Matrix vb.: 300 – 600 TL
• 💡 15 W akvaryum aydınlatması: 800 – 3.000 TL
• 🌿 Başlangıç bitkileri: 500 – 1.000 TL
• 🌳 Kök / dekorasyon: 500 – 1.000 TL
• 🐟 8–10 adet tetra: 400 – 800 TL
• 🐟 3–4 adet canlı doğuran: 300 – 600 TL
• 🍽️ 3 çeşit yem: 600 – 1.000 TL
• 🧪 Su düzenleyici / yardımcı ürünler: 200 – 500 TL
• 🪣 Kepçe, hortum vb. küçük ekipmanlar: 200 – 400 TL
• TOPLAM: ≈ 13.850 – 23.500 TL

Ortalama maliyetimiz seçimlerinize göre bu aralıkta olabilir, aslında en düşük maliyeti biraz fazla gösterdim daha uyguna da başlangıç yapabilirsiniz. Merak ettiğiniz bir şey olursa sormaktan çekinmeyin.